Sáng 15/01/2026, Ủy ban nhân dân TP. Hồ Chí Minh tổ chức Lễ khởi công, động thổ các dự án hạ tầng – giao thông trọng điểm nhằm chào mừng Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Trong đó, Dự án xây dựng tuyến tàu điện ngầm số 2 TP. Hồ Chí Minh – tuyến Bến Thành – Tham Lương được khởi công tại Tòa nhà Văn phòng Depot Tham Lương, phường Đông Hưng Thuận, TP.HCM. Dự án do Ban Quản lý Đường sắt đô thị làm Chủ đầu tư.

Việc triển khai Metro số 2 được xem là bước đi quan trọng trong tiến trình hoàn thiện hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn, góp phần hình thành mạng lưới đường sắt đô thị và thúc đẩy mục tiêu xây dựng TP. Hồ Chí Minh hiện đại, văn minh, bền vững.

Định hướng phát triển đô thị đa trung tâm và vai trò của metro

TP. Hồ Chí Minh đang phát triển theo hướng đa trung tâm, tổ chức không gian đô thị – kinh tế theo cấu trúc cân bằng giữa các khu vực công nghiệp, dịch vụ, logistics, cảng biển và đổi mới sáng tạo. Để liên kết hiệu quả các không gian này, hạ tầng giao thông đóng vai trò quyết định, trong đó đường sắt đô thị là trục kết nối chủ lực, góp phần nâng cao năng lực liên thông và dẫn dắt tăng trưởng.

Theo quy hoạch, mạng lưới đường sắt đô thị TP. Hồ Chí Minh được xác định gồm 27 tuyến, với tổng chiều dài khoảng 1.024 km, đóng vai trò nòng cốt trong hệ thống vận tải hành khách công cộng của Thành phố.

Metro số 2 – trục xuyên tâm hướng Tây Bắc

Tuyến Metro số 2 Bến Thành – Tham Lương là một trong những tuyến then chốt, đảm nhiệm chức năng xuyên tâm, kết nối khu vực trung tâm với hướng Tây Bắc. Ga Bến Thành là điểm đầu tuyến, đồng thời là đầu mối trung tâm trong cấu trúc mạng lưới metro Thành phố.

Đây là dự án có quy mô lớn, yêu cầu kỹ thuật phức tạp và thi công trong khu vực đô thị đông dân cư. Đồng thời, Metro số 2 là dự án tiên phong triển khai các cơ chế – chính sách đặc thù theo Nghị quyết số 188/2025/QH15 của Quốc hội, nhằm gắn kết phát triển hạ tầng với định hướng tái cấu trúc không gian đô thị dựa trên giao thông công cộng.

Quy mô giai đoạn 1 và hạ tầng nhà ga

Trong giai đoạn 1, đoạn Bến Thành – Tham Lương có tổng chiều dài khoảng 11,3 km, gồm:

• 9,3 km đoạn ngầm
• 2 km đoạn trên cao
• 10 ga ngầm
• 01 ga trên cao
• 01 khu Depot

Dự án sử dụng nguồn vốn ngân sách Thành phố.

Bến Thành – điểm giao thoa của các tuyến chiến lược

Ga Bến Thành giữ vai trò đặc biệt khi các tuyến metro không chỉ kết nối kỹ thuật mà còn tạo nên trung tâm tích hợp của dòng chảy giao thông đô thị. Từ đây:

• Metro số 1 kết nối khu vực phía Đông và Bến xe Suối Tiên
• Metro số 2 mở trục kết nối về Tham Lương
• Trong tương lai hình thành các hướng chiến lược đến Cần Giờ và sân bay Long Thành

Khi các tuyến gặp nhau tại Bến Thành, hệ thống metro sẽ tạo ra mạng lưới đa hướng, góp phần rút ngắn khoảng cách giữa các khu vực và thúc đẩy giao thông công cộng trở thành phương thức di chuyển quan trọng.

Vận hành đoàn tàu và năng lực chuyên chở

Trong giai đoạn khai thác ban đầu, tuyến sử dụng đoàn tàu 3 toa, mỗi toa dài 22 mét, với tốc độ vận hành tối đa 80–110 km/h. Năng lực vận tải giờ cao điểm có thể đạt 14.418 hành khách/giờ theo một chiều.

Khi tuyến hoàn thiện, chuyển sang đoàn tàu 6 toa, công suất vận tải tăng lên 40.553 hành khách/giờ theo một chiều, đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng cao.

Công nghệ – tiêu chuẩn châu Âu và giải pháp tiết kiệm năng lượng

Về công nghệ, Metro số 2 được định hướng áp dụng hệ thống tiêu chuẩn châu Âu, tích hợp nhiều giải pháp kỹ thuật tiên tiến, đồng thời tuân thủ các quy chuẩn – tiêu chuẩn hiện hành của Việt Nam.

Tuyến sử dụng giải pháp cấp điện trên cao với điện áp 1.500 V một chiều, mang lại hiệu quả kinh tế và độ ổn định cao, phù hợp điều kiện vận hành trong đô thị mật độ lớn. Cùng với đó, hệ thống thu hồi năng lượng tái sinh từ phanh tàu được tích hợp nhằm tái sử dụng điện năng sinh ra trong quá trình hãm, góp phần tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải.

Hệ thống vé tự động AFC được nâng cấp theo xu hướng mới, đảm bảo khả năng liên thông toàn mạng lưới metro, giúp hành khách sử dụng cơ chế thanh toán thống nhất, thuận tiện và hiện đại.

Nâng cấp tự động hóa GoA4 – vận hành hoàn toàn tự động

Metro số 2 dự kiến nâng mức tự động hóa lên GoA4, cho phép tàu vận hành hoàn toàn tự động, không cần lái tàu hay nhân viên trên tàu. Các chức năng tự động bao phủ toàn bộ quá trình khai thác: từ khởi động, tự kiểm tra, đưa tàu vào khai thác tuyến chính, dừng – rời ga, quay vòng, chuyển đổi cabin, đến các kịch bản sơ tán, rút tàu khỏi tuyến và tự động đưa tàu vào xưởng.

Trong tình huống khẩn cấp hoặc vận hành đặc biệt, nhân sự tại Trung tâm điều khiển OCC có thể can thiệp từ xa để thực hiện các tác vụ như kích hoạt hãm khẩn cấp, đóng/mở cửa tàu, điều chỉnh nhiệt độ điều hòa… bảo đảm an toàn hành khách và vận hành ổn định của toàn tuyến. Công nghệ áp dụng cũng bảo đảm khả năng liên thông với Metro số 1 và các tuyến đường sắt đô thị tương lai.

Năng lực thi công và quyết tâm triển khai

Dự án Metro số 2 đã hội tụ đầy đủ điều kiện khởi công với sự chỉ đạo sát sao của Trung ương, Thành ủy, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân TP. Hồ Chí Minh, cùng sự phối hợp của các sở, ngành, địa phương và sự đồng thuận của nhân dân.

Liên danh nhà thầu EPC, trong đó Tổng thầu là Thaco – Công ty Cổ phần Tập đoàn Trường Hải, là đơn vị chủ lực triển khai thi công dự án, cam kết đồng hành cùng Thành phố trong các giai đoạn chuẩn bị, xây dựng và hướng tới vận hành hiệu quả tuyến Metro số 2.

Dấu mốc mở ra hành trình phát triển dài hạn

Lễ khởi công tuyến Metro số 2 hôm nay không chỉ mang ý nghĩa khởi đầu một dự án giao thông trọng điểm, mà còn là bước tiến quan trọng trong bức tranh phát triển dài hạn của TP. Hồ Chí Minh – hướng đến một đô thị hiện đại, thông minh, xanh và bền vững, có khả năng liên kết vùng mạnh mẽ và tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu của khu vực phía Nam và cả nước.

BAN QUẢN LÝ ĐƯỜNG SẮT ĐÔ THỊ