Các công ty kỹ thuật cơ khí tốt nhất ở Úc mang lại cơ hội gì cho Việt Nam?

Có thể nói, các doanh nghiệp, tập đoàn của Úc đa phần chuyên về công nghiệp khai thác và chế biến mỏ, đóng tàu,… chưa có nhiều hoạt động hợp tác với Việt Nam, trong số những thương hiệu nổi tiếng này, chỉ có một vài thương hiệu về sản xuất ô tô và phụ kiện mà Việt Nam đang quan tâm.

Tuy nhiên, hiện các thương vụ dù có thành công hay chuyển hướng, đội ngũ lãnh đạo, kỹ sư ngành công nghiệp ô tô Úc, có bề dày và lịch sử tại thị trường Úc và quốc tế đã “đầu quân” cho Vinfast, họ đã đến Việt Nam để làm việc và đó cũng là tín hiệu đáng mừng cho đội ngũ nhân sự Việt, để có thể làm chủ nhanh nhất những kinh nghiệm và kiến thức thị trường, về kỹ thuật của ngành công nghiệp cơ khí xe hơi theo một cách đi riêng, tự sản xuất chiếc xe “made in Việt Nam”, chinh phục thị trường thế giới, Mỹ, Úc và các thị trường khó tính khác.

Holden: Công ty được thành lập vào năm 1856 với xuất phát điểm là nhà sản xuất yên cương ở Nam Úc. Đây là công ty sản xuất ô tô ở Úc và có trụ sở chính tại Port Melbourne, Victoria. Holden, trước đây được gọi là General Motors-Holden, là một thương hiệu ô tô của Úc do General Motors mua lại có trụ sở tại Hoa Kỳ năm 1931 và cũng là một nhà sản xuất ô tô tại Úc trước khi chuyển sang nhập khẩu ô tô dưới thương hiệu Holden, Công ty được đổi tên thành General Motors-Holden's Ltd vào năm 1998. GM Holden Ltd vào năm 2005. Liên doanh General Motors - Holden liên kết chặt chẽ với Chính phủ Úc sản xuất mẫu xe đầu tiên 100% made in Australia vào năm 1984 là Holden 48-215, hay còn gọi là Holden FX.

Holden được xem là thành công vang dội của GM khi mang danh thương hiệu “do Úc sở hữu”. Mẫu xe của Holden đã khẳng định vị thế chắc chắn của thương hiệu về sản xuất ô tô nội địa cũng như khẳng định mạnh mẽ cho sự ổn định của Úc trong thời kỳ phát triển sau chiến tranh.

Doanh số của hãng xe này bùng nổ vào những năm 1950. Chiếc xe thứ 1 triệu của Holden sản xuất năm 1962 cùng thời điểm xã hội Úc có nhiều biến đổi. Holden dần dần trở thành biểu tượng ‘xe của người Úc”, thậm chí là văn hóa quốc gia của “xứ sở chuột túi”.

Tuy nhiên, ngày vui của Holden đã tàn vào cuối năm 2013 khi thông báo ngưng sản xuất ở Úc và bắt đầu nhập khẩu xe từ nước ngoài. Lý do là vì giá đồng đô la Úc quá cao, chi phí sản xuất tại đây đắt đỏ và thị trường nội địa nhỏ.

GM từng sử dụng 828 lao động ở Úc và New Zealand. Công ty này có lịch sử hoạt động lâu đời ở Úc với thương hiệu ôtô Holden và quốc gia này là nơi mà GM thiết kế, sản xuất các mẫu ôtô như Pontiac G8 năm 2008 và 2009 để xuất khẩu sang Mỹ và các thị trường khác. 

Ngày 20/10/2017 General Motors Holden (công ty con của hãng General Motors) tại Úc ngưng hoạt động động sau khi xuất xưởng chiếc sedan thương hiệu Holden Commodore cuối cùng.

2018, Holden được đổi logo mới, với nhận diện mới hướng tới giới trẻ (brasol.vn). Tất cả điều này sẽ hỗ trợ việc ra mắt của mẫu xe mới và cập nhật trong phạm vi Holden, bao gồm tất cả mới nở Astra và Acadia SUV, các facelifted Barina và Trax, và cập nhật Colorado 7 SUV – bây giờ được biết đến với tên nơi trên toàn cầu, Trailblazer.

Cuối cùng, GM đưa ra quyết định đóng của Holden tại Úc và New Zealand vào năm 2021 để tập trung vào những thị trường tiềm năng hơn.

Trong khi GM cho rằng thị trường Úc quá nhỏ, VinFast Việt Nam đánh giá “Úc có thị trường ô tô phát triển, có các nhà cung cấp cũng như kĩ thuật mà VinFast mong muốn tham gia”. VinFast đã thuê Phó tổng giám đốc sản xuất và kĩ thuật toàn cầu Shaun Calvert - người từng làm việc ở Holden và GM từ năm 2001 - 2007. Bên cạnh đó có ít nhất 2 quản lý cấp cao ở VinFast Engineering Úc.

Tháng 12.2019, VinFast “lặng tiếng” mở công ty VinFast Engineering Úc tại cảng Melbourne. Công ty này cũng xác nhận có ý định chiêu mộ “vài trăm” kĩ sư tại trung tâm mới và VinFast cũng thể hiện sự quan tâm mua lại các cơ sở thiết kế và kĩ thuật của GM, bao gồm trung tâm kiểm định Lang Lang, nơi sắp đóng cửa và Holden.

Báo chí phương tây lúc đó nhận định các kỹ sư của Holden đang được tin tưởng bởi công ty khởi nghiệp ô tô nổi tiếng của Việt Nam. Minh chứng là VinFast, đã thành lập một trung tâm kỹ thuật tại Melbourne và có kế hoạch bán xe ra thị trường Úc.

Khi đó báo chí cho rằng VinFast đã gây chú ý trong năm 2018 khi siêu sao bóng đá David Beckham ra mắt mẫu xe hai bánh và mẫu SUV tại triển lãm mô tô Paris năm 2018. Nhưng lại lặng lẽ hơn nhiều khi thiết lập cơ sở tại Melbourne vào tháng 12 năm ngoái khi thành lập VinFast Engineering Australia tại Cảng Melbourne.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn chuyên trang ô tô Carsales.com.au của Úc trước đó, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Vingroup, ông Jim DeLuca cho hay, VinFast vừa thành lập một trung tâm kỹ thuật tại Melbourne và có kế hoạch tung sản phẩm vào thị trường này.

“Australia là một thị trường ô tô phát triển với các nhà cung ứng sẵn có, đó là điều mà VinFast hướng tới. VinFast Engineering Australia sẽ chịu trách nhiệm phát triển sản phẩm cho các mẫu xe tương lai của chúng tôi” - Ông DeLuca cho hay.

Động thái tuyển dụng rất nhiều nhân sự từng làm việc cho hãng xe Holden, cũng như GM của Trung tâm kỹ thuật VinFast tại Úc kể trên đã từng khiến rất nhiều người hoài nghi về khả năng thương hiệu xe Việt mua lại Holden.

Tuy nhiên tháng 8 năm 2021, tờ Sputnik Việt Nam cho biết Hãng xe “made in Vietnam” VinFast của Vingroup đã buộc phải rao bán trung tâm thử nghiệm xe ở Australia. Tuy nhiên, về lâu dài, Úc vẫn là thị trường chiến lược của VinFast. Theo truyền thông Úc, lý do VinFast rao bán trung tâm thử nghiệm xe tại Australia do ảnh hưởng dịch Covid-19.

Khoảng từ 50 đến 90 nhân viên trung tâm kỹ thuật của VinFast tại Úc đã buộc phải cắt giảm một số được mời đến làm việc tại Việt Nam vào tháng 5. Lúc đó, VinFast cho biết họ tập trung phát triển xe của mình gần hơn với cơ sở sản xuất ở Hải Phòng, do đại dịch toàn cầu.

VinFast cũng cho biết điều này nằm trong kế hoạch của hãng để chuyển việc nghiên cứu và phát triển xe về Việt Nam. Dù vậy, việc đóng cửa Trung tâm Nghiên cứu và Thiết kế của hãng tại Melbourne (Úc) vẫn mang đến một sự tiếc nuối nhất định, khi đây là thị trường đầu tiên mà Vinfast xâm nhập trong quá trình mở rộng và phát triển thành thương hiệu ô tô toàn cầu.

Dù có nhiều thay đổi đối tác trong hợp tác nghiên cứu hay phải điều chỉnh lại chiến lược bởi Covid, những gì VinFast hướng tới vẫn là chinh phục thị trường ô tô thế giới khi tập đoàn này bỏ hàng tỷ đô la để xây dựng một nhà máy hiện đại hàng đầu, bắt tay với những hãng lớn trên thế giới để có những thiết bị, công nghệ tốt nhất phù hợp với họ. Thay vì chỉ lắp ráp, hãng xe Việt đầu tư từ gốc, hướng tới làm chủ trọn vẹn chu trình làm ra một sản phẩm, từ nghiên cứu phát triển đến dịch vụ hậu mãi.

Thương hiệu ô tô Việt Nam này thậm chí còn đang “hướng ánh mắt” về những thị trường lớn hơn như Mỹ vào năm 2022  với 2 mẫu xe mới vừa tung ra tại thị trường mỹ ngày 17/10 vừa qua- một kế hoạch táo bạo của hãng xe mới chỉ hai năm gia nhập thị trường. Thương hiệu này hứa hẹn tạo ra nhiều công ăn việc làm cho đất nước, cho các quốc gia nơi thị trường Vinfast đang hướng tới, và trước mắt đó là thị trường Mỹ và Úc vẫn được coi là thị trường chiến lược của họ. Tuy nhiên, đây sẽ là điều bắt buộc khi Vinfast đang có kế hoạch sâu rộng hơn với dải sản phẩm xe điện và hướng đến các thị trường quốc tế chủ chốt khác như: Mỹ, Canada, Pháp, Hà Lan, Đức.

Để có được điều đó không thể không trải qua bước có được những kỹ sư, chuyên gia về thị trường, về kỹ thuật  ô tô đến từ Holden, Úc. Hiện họ đã và đang giúp cho Vinfast Việt Nam thực hiện giấc mơ ghi danh trên bản đồ ô tô thế giới đáng tự hào nhưng cũng đầy thách thức.

ASC: Australian Submarine Corporation là một công ty đóng tàu và tàu ngầm dưới biển và quản lý việc duy trì lực lượng phòng thủ hải quân của Úc. Trụ sở chính của công ty đặt tại Osborne ở Adelaide, Australia. Nhân sự 2400 người đang làm việc cho tập đoàn này.

Tên công ty được đổi từ Australian Submarine Corporation Pty Ltd thành ASC Pty Ltd vào ngày 1 tháng 10 năm 2004 để định vị là nhà cung cấp tàu chiến hải quân ngoài vai trò là nhà cung cấp và bảo trì tàu ngầm chuyên dụng. Tên ASC đã được lựa chọn đặc biệt nhằm công nhận và kế thừa "di sản và thành tựu" của công ty danh tiếng và lâu đời này.

Vào tháng 10 năm 2016, Chính phủ Úc xác nhận rằng ASC được tái cấu trúc thành ba công ty tập trung vào các lĩnh vực khác nhau. Một công ty được dành riêng cho xây dựng các tàu khu trục tác chiến trên không, một công ty tiếp tục duy trì và phát triển tàu ngầm và công ty thứ 3 phát triển cơ sở hạ tầng. Việc giải thể dự kiến ​​đã hoàn tất vào năm 2017.

Vào tháng 12 năm 2018, ASC Shipbuilding được tách khỏi ASC Pty Ltd được chuyển giao cho BAE Systems Australia. Đó là công ty quốc phòng và an ninh linh hoạt nhất của Úc chuyên cung cấp cho Lực lượng Phòng vệ Úc (ADF) và các khách hàng bảo mật trong các lĩnh vực quan trọng như an ninh, hậu cần và tích hợp hệ thống.

Fortescue Metals Group Ltd: Là nhà sản xuất quặng sắt nổi tiếng nhất và nổi tiếng là nhà sản xuất quặng sắt lớn thứ tư trên thế giới. Đây cũng là một trong những công ty kỹ thuật cơ khí tốt nhất trên thế giới. Trụ sở chính tại Perth, Australia. Hiện số lương người lao động đang làm việc tại tập đoàn này là 11.000 người. Fortescue Metals Group Ltd thường được gọi là FMG. Tính đến năm 2017, Fortescue là nhà sản xuất quặng sắt lớn thứ tư trên thế giới sau BHP, Rio Tinto và Vale.

Hancock Prospecting - HPPL: Cũng là một công ty của Úc sản xuất quặng sắt với số lượng khủng. Trụ sở chính tại Perth, Australia. Tiền thân của công ty là từ việc đầu tư vào những trang trại bò nổi tiếng của Úc.

Dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch điều hành, Bà Gina Rinehart, HPPL (bao gồm cả sở hữu đa số cố phần tại Roy Hill) đã phát triển thành một trong những công ty tư nhân thành công nhất trong lịch sử của Úc, và là một nhóm công ty đa ngành chuyên về khai thác quặng sắt, than đá, thịt bò, sữa đặc biệt rất mạnh về thăm dò và phát triển khoáng sản. HPPL là chủ sở hữu đa số của Roy Hill Holdings tới 70% vốn chủ sở hữu, với 30% vốn chủ sở hữu còn lại được nắm giữ thông qua liên danh bao gồm Marubeni Corporation, POSCO và China Steel Corporation.

Khoản đầu tư đã cam kết của Tập đoàn HPPL năm 2016 vào Sirius Minerals PLC đã được nhắm tới lĩnh vực khai thác và phát triển nông nghiệp. Sirius là một công ty phân bón tự nhiên được niêm yết có trụ sở tại Vương quốc Anh, sở hữu nguồn tài nguyên polyhalite lớn nhất thế giới và đang phát triển một sản phẩm mới và tự nhiên có liên quan đến trọng tâm của tập đoàn là nông nghiệp.

Như vậy, với mỏ quặng sắt cao cấp tích hợp của riêng mình, hệ thống đường sắt hạng nặng 344km và các cơ sở cảng được xây dựng phục vụ cho các hoạt động của tập đoàn. Tập đoàn nổi tiếng với đội xe tải, tàu hỏa, tòa nhà màu hồng đầu tiên và duy nhất của Australia, nhằm kêu gọi và ủng hộ cho bệnh nhân ung thư vú và những phụ nữ làm việc tại hầm mỏ. Công ty có tỷ lệ nữ tham gia cao.

 

Rio Tinto: Là một công ty của Anh và Úc chuyên sản xuất nhôm, quặng sắt, đồng, uranium, than đá, v.v. Và là một trong những nhà sản xuất các sản phẩm đó hàng đầu thế giới. Về cơ bản, trụ sở chính của công ty hiện tại ở London nhưng văn phòng quản lý cũng ở Melbourne, Australia. Gần 45.000 người đang làm việc trong công ty này. Đó cũng được coi là công ty kỹ thuật cơ khí tốt nhất.

Công ty khai thác mỏ Rio Tinto hoàn thành triển khai mạng lưới đường sắt tự động Pilbara trị giá 1,3 tỷ USD, được mệnh danh là "robot lớn nhất thế giới" sau 8 tháng, Sydney Morning Herald hôm 28/12 năm ngoái. Sau đó, Rio Tinto đã tăng dần số chuyến tàu chở hàng với hơn 1 triệu km vận chuyển tự động. Công ty có khoảng 200 đầu tàu chạy trên 1.700km đường ray, chuyên chở quặng từ 16 mỏ tới 4 cảng ở Pilbara. Các đoàn tàu được kiểm soát bởi trung tâm vận hành từ xa của công ty ở Perth. Trung bình, các đoàn tàu của Rio Tinto di chuyển 800km trong các chuyến đi hai chiều. Một chuyến đi thông thường kéo dài khoảng 40 tiếng. 

MMG:  Là viết tắt của Minerals and Metal Groups, một công ty của Úc có trụ sở chính tại Melbourne. Đây là công ty cốt lõi trong lĩnh vực cơ khí và hợp tác với Trung Quốc. MMG phát triển và thăm dò các mỏ và khoáng sản hoặc mỏ kim loại trên khắp thế giới. Công ty có gần 5900 nhân viên.

MMG Limited, trước đây được gọi là Tập đoàn Khoáng sản và Kim loại, là một công ty tài nguyên toàn cầu hạng trung của Úc-Trung chuyên khám phá, phát triển và khai thác các mỏ kim loại trên khắp thế giới. Công ty có trụ sở chính tại Melbourne, Úc và được niêm yết trên Sàn giao dịch Chứng khoán Hồng Kông.