Doanh nghiệp Việt Nam làm EPC sẽ tiết kiệm chi phí ít nhất 30% giá trị dự án.

“Chỉ có Doanh nghiệp Việt sẽ mang lại niềm tự hào cho Đất nước, chúng ta không chỉ phụ thuộc quá nhiều vào doanh nghiệp FDI. Trong nước, doanh nghiệp Việt làm tổng thầu EPC còn rất ít, nhưng tôi nghĩ rằng doanh nghiệp cần có niềm tin ở Đảng và Chính phủ cũng như các chủ đầu tư.”- Đây là lời bộc bạch tâm huyết của Tổng giám đốc LILAMA trong một buổi trao đổi cuối năm Nhâm Dần chuẩn bị cho năm Quý Mão 2023.

Sau đây là nội dung phỏng vấn:

http://ckds.vn/UserFiles/CKeditor/fbcfde49-9e22-4e07-a02a-af60ceda9141image.png

Ông Lê Văn Tuấn, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Lắp máy Việt Nam - CTCP

 

Xin Ông cho biết sơ bộ kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh năm 2022? Những khó khăn cùng các giải pháp đã giúp cho LILAMA vượt qua để hoàn thành tiến độ các dự án, nhất là trong bối cảnh thị trường đầy biến động do đại dịch, thế giới bất ổn,…?

Tổng giám đốc Lê Văn Tuấn: Kế hoạch sản xuất kinh doanh của LILAMA đề ra cho năm 2022 chỉ đạt 90%. Tại sao vậy? Cuối năm 2021 đầu năm 2022, LILAMA và nhà thầu Samsung C&T Corporation liên danh ký hợp đồng EPC triển khai xây lắp dự án Nhà máy nhiệt điện Nhơn Trạch 3&4. Đây là 2 nhà máy sử dụng khí NLG đầu tiên của Việt Nam theo cam kết phát thải bằng 0 vào năm 2050 của Thủ tướng Chính phủ tại COP 26. Nếu không bị vướng mắc vì đứt gãy chuỗi cung ứng, thì thiết bị nhập khẩu đã về trong năm nay. Khi thiết bị về thì mới có doanh thu, điều đó sẽ đảm bảo kế hoạch sản xuất kinh doanh của Tổng công ty hoàn thành. (Thiết bị chính của dự án này là tua-bin khí, hơi,… công nghệ tiên tiến và hiện đại bậc nhất được sản xuất và cung cấp bởi Tập đoàn General Electric hàng đầu thế giới).

Năm 2022, LILAMA ký hợp đồng thực hiện hai dự án điện mới là dự án Nhà máy nhiệt điện Nhơn Trạch 3&4 như đã nói trên và dự án nhiệt điện Vũng Áng 2. Đối với dự án nhiệt điện Vũng Áng 2, Lilama đã bắt đầu triển khai thi công mấy tháng nay. Song song với các dự án mới được ký kết, LILAMA với vai trò tổng thầu EPC đã hoàn thành và bàn giao Nhà máy Nhiệt điện Sông Hậu 1 cho chủ đầu tư phát điện thương mại. Tại dự án Nhiệt điện Thái Bình 2, LILAMA thi công nhiều hạng mục quan trọng giúp Tổng thầu EPC kịp phát điện nhà máy lên lưới điện quốc gia vào cuối năm nay. Dự án thứ 3 tương đối lớn đã được LILAMA hoàn thành thi công và bàn giao cho chủ đầu tư là Nhà máy phân đạm Urea, Ammonia tại Brunei trị giá khoảng 100 triệu USD. Đây là dự án trọn gói đầu tiên của LILAMA thi công ở nước ngoài với khối lượng nhân lực hơn 1500 người.

Dự kiến trung tuần tháng 12 năm nay, LILAMA sẽ làm lễ khởi động chế tạo 55 modul sản xuất hydro xanh cho Thyssenkrupp của Đức. Dự án này, ở Việt Nam chưa ai làm, đó là sản xuất modul hydro hay nói cách khác modul công nghệ xanh, tách hydro ra khỏi nước để xuất khấu sang Ả rập Saudi. Dự án trị giá gần 45 triệu USD.

Hai năm qua, dù Covid gây nhiều khó khăn cho các doanh nghiệp, nhưng đối với chúng tôi cách thức tổ chức luôn giữ vững từ đầu: tất cả làm việc vì thương hiệu LILAMA. Quan trọng là trong khó khăn, bằng mọi giá giữ vững thương hiệu, đây là nguyên tắc bất di bất dịch. Có thương hiệu, có việc làm, tay nghề của đội ngũ kỹ sư và công nhân kỹ thuật được nâng cao. Từ những suy nghĩ và ý thức như vậy sẽ “đẻ” ra các giải pháp để đảm bảo đúng tiến độ mặc dù nhiều trở ngại bởi đại dịch, khó khăn thị trường đứt gãy chuỗi cung ứng,… Chính trong khi triển khai dự án Brunei, nửa thời gian sau dính đại dịch Covid, cán bộ không đi lại được, nhưng chúng tôi vẫn vượt qua khó khăn đó, đảm bảo chất lượng và tiến độ, tạo được niềm tin và uy tín với nhà thầu Thyssenkrupp nên họ đã ký tiếp hợp đồng và giao lại cho LILAMA chế tạo 55 modul tách hydro theo công nghệ xanh như nói trên. Người LILAMA quan điểm làm tốt thì trong tương lai mọi thứ tốt đẹp sẽ đến, sản xuất modul tách hydro công nghệ mới thân thiện với môi trường sẽ là thị trường lớn sau này.

Vậy công tác chăm lo sức khỏe  và tinh thần cho người lao động là Bí quyết thưa Ông?

Tổng giám đốc Lê Văn Tuấn: Ngay trong Covid, Điều đầu tiên là ban lãnh đạo quan tâm đến sức khỏe người lao động. Trong đại dịch, việc cung ứng lương thực, thực phẩm, thuốc men gặp khó khăn, LILAMA tìm mọi cách ngoại giao có thuốc và thực phẩm cho kỹ sư và công nhân, kể cả các dự án ở Long Sơn, hay ở Tp Hồ Chí Minh cũng hạn chế tối đa rủi ro và kết quả chúng tôi không mất người. Còn đối với dự án ở nước ngoài, tại Brunei, đất nước ít dân hơn, Covid ít hơn, may mắn doanh trại LILAMA nằm trong khu công nghiệp, nên quan trọng nhất là lo cho đời sống tinh thần và vật chất người lao động để họ không ra ngoài mà mắc bệnh.

Được biết, suốt thời gian qua LILAMA tập trung vào 02 ngành kinh doanh chính là tổng thầu EPC, xây lắp và cơ khí chế tạo. Vậy kết quả đến này đã đạt được như nào và Định hướng kinh doanh năm tới cũng như các năm tiếp theo là gì thưa Ông?

Tổng giám đốc Lê Văn Tuấn: Hơn 20 năm nay, LILAMA kiên định và tập trung vào hai lĩnh vực tổng thầu EPC, xây lắp và cơ khí chế tạo. Đối với tổng thầu EPC, có lúc ở vai trò PC và cũng có lúc chỉ có C - lắp đặt và cơ khí chế tạo. Có thể điểm qua một số dự án: Khánh thành nhiệt điện Sông Hậu 1, đảm bảo tiến độ thi công Nhiệt điện Vân Phong 1, bàn giao nhà máy nhiệt điện Nghi Sơn 2, bàn giao nhà máy đạm Brunei, thi công đúng tiến độ cho nhà máy  hóa dầu Long Sơn. Đây là những dự án nổi bật nhất mà LILAMA đã làm EPC với các Chủ đầu tư và các Tổng thầu trong nước và quốc tế trong 2 năm dịch dã.

Định hướng trong những năm tới bằng những kinh nghiệm đã tích luỹ, Tổng công ty hướng tới thị trường nước ngoài, trong đó, thị trường xây lắp không nhiều mà sẽ chú trọng đến thị trường xuất khẩu thiết bị.

Những kinh nghiệm và bài học gì được Ban lãnh đạo rút ra trong quá trình tham gia dự thầu và quản trị dự án với vai trò EPC?

Tổng giám đốc Lê Văn Tuấn: Trong những năm vừa qua, LILAMA chỉ dự thầu trong nước, doanh nghiệp Việt làm tổng thầu EPC không nhiều. Quản trị dự án EPC, quan trọng nhất là tính giá đúng, chọn các đối tác phù hợp với mình: ví dụ dự án nhiệt điện Nhơn Trạch 3&4, để tiết kiệm, LILAMA chọn nhà thầu cung cấp tua-bin tốt nhất, hiệu suất cao nhất, chọn tổng thầu có năng lực tài chính tốt nhất ví dụ Samsung C&T chuyên xây lắp, là thành viên Tập đoàn Samsung.

LILAMA làm tổng thầu EPC từ Nhà máy Uông Bí 1 mở rộng cách đây 20 năm, đã học được kinh nghiệm của nước ngoài nhiều, nhờ đó chi phí quản lý dự án càng ngày càng giảm, hệ thống quản lý đơn giản hơn. Về vấn đề quản trị dự án, kiểm soát chi phí dự án, có nhiều thứ cần phải lo. Tôi lấy ví dụ Hệ thống phát triển dự án của chủ đầu tư Việt Nam không giống với nước ngoài. Chủ đầu tư nước ngoài, đầu tiên phải lo xong vốn mới triển khai dự án. Ở Việt Nam thì chưa đủ vốn vẫn triển khai, dẫn đến đang làm thiếu vốn, đang làm vướng chính sách. Việc chậm giải quyết vướng mắc về chính sách giữa các bộ ban ngành Trung ương và Chính phủ, làm cho dự án kéo dài và chi phí bị đội lên.

Năm 2022, nổi lên khái niệm hệ sinh thái, doanh nghiệp LEAD, vậy LILAMA thấy mình có thể đảm nhiệm vai trò của 1 doanh nghiệp LEAD như thế nào trong lĩnh vực chế tạo, gia công và lắp đặt trang thiết bị cơ khí giúp doanh nghiệp cơ khí tham gia chuỗi toàn cầu?

Tổng giám đốc Lê Văn Tuấn: Tổng công ty LILAMA khi làm tổng thầu EPC, tức là ở vai trò doanh nghiệp LEAD. LILAMA không thể thực hiện hết các công việc của một dự án mà phải phối hợp, thuê nhiều doanh nghiệp trong nước và quốc tế cả cho phần xây lắp, mua thiết bị, thuê thiết bị và tiến tới liên kết hoặc tự sản xuất thiết bị,… Đã là tổng thầu EPC là LEAD, đương nhiên LILAMA đảm nhiệm tốt vài trò này, vấn đề chủ đầu tư và Chính phủ có nhìn ra và tin tưởng hay không.

Lilama đã điều hành và hỗ trợ các công ty con, công ty thành viên giao làm Tổng thầu EPC cho một số dự án lớn như nào thưa Ông?

Tổng giám đốc Lê Văn Tuấn: Hiện các công ty thành viên mới chỉ làm một số dự án nhỏ vài chục tỉ đến trăm tỷ, chưa làm vai trò tổng thầu EPC cho dự án lớn nào.

LILAMA đã thành công trong việc thầu thi công một số dự án ở nước ngoài cùng tổng thầu quốc tế, với kinh nghiệm “chinh chiến” thị trường quốc tế như vậy, Tổng công ty có kế hoạch mở rộng thị trường nước ngoài ra sao trong năm tới và kế hoạch dài hơn là gì?

Tổng giám đốc Lê Văn Tuấn: Chắc chắn LILAMA có kế hoạch tham gia nhiều ở thị trường nước ngoài cùng với các tổng thầu lớn quốc tế. Nhưng hiện nay do khủng hoảng tài chính, do chiến tranh Nga-Ucraina nên không có nhiều dự án, thị trường nước ngoài đang bị dừng lại.

Trong chiến lược của chúng tôi, Brunei là một minh chứng thử nghiệm cho kế hoạch này. Lần đầu tiên lực lượng lao động Việt Nam ra nước ngoài làm việc tại dự án do một doanh nghiệp Việt Nam làm tổng thầu. Chúng tôi mang hơn 1500 “chiến binh” cùng máy móc, xây dựng nhà xưởng trong quá trình làm việc ở đây. Dự án Brunei, lúc đầu chúng tôi nghĩ huề vốn là tốt để có bài học kinh nghiệm và hồ sơ năng lực nhưng nhờ quản trị hiệu quả, dự án này còn có lãi tới mấy triệu USD. Đó là thành công ngoài mong đợi.

Ông có thể cho biết trình độ kỹ thuật, khả năng quản lý, thi công cũng như sự phối kết hợp của các nhà thầu Việt Nam như thế nào so với các đối tác nước ngoài?

Tổng giám đốc Lê Văn Tuấn: Nói chung, trình độ các nhà thầu Việt Nam có tiến bộ hơn rất nhiều, nhưng có điều tính phối hợp và hợp tác của các nhà thầu Việt Nam còn kém. Trong khu vực châu Á, tôi lấy ví dụ như Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc tính hợp tác kém hơn nhưng sự hợp tác giữa các doanh nghiệp và các Tập đoàn rất tốt.

Khi dùng các tổng thầu trong nước, các dự án sẽ tiết kiệm được chi phí trung bình khoảng bao nhiêu % so với dùng các nhà thầu quốc tế? Ông có thể cho một vài ví dụ điển hình?

Tổng giám đốc Lê Văn Tuấn: Sử dụng các tổng thầu hay nhà thầu trong nước thì chi phí chắc chắn thấp hơn nhiều. Tôi lấy ví dụ, đối với LILAMA, Chi phí quản lý chỉ lấy 1% giá trị, chi phí quản lý nước ngoài ít nhất trên 30%. Vấn đề Chính phủ và Nhà nước và các chủ đầu tư có tin để dùng Tổng thầu/nhà thầu trong nước hay không? Đây chỉ là việc thiếu niềm tin. Tuy nhiên, tôi cho rằng, với kết quả của một số dự án khi LILAMA làm việc với nước ngoài như dự án ở Brunei từ đó có hợp đồng tiếp theo sản xuất 55 modul hydro xanh. Điều này khẳng định chúng tôi luôn làm việc bằng uy tínn, chất lượng để đảm bảo thương hiệu. Cái gì làm được thì phải dành cho doanh nghiệp trong nước làm. Chỉ có Doanh nghiệp Việt sẽ mang lại niềm tự hào cho Đất nước. Gần đây, chắc bạn cũng nghe, nhiều doanh nghiệp FDI da giày và điện tử như Samsung đã bắt đầu cho công nhân nghỉ việc vì thị trường thế giới đang suy giảm. Chúng ta không thể phụ thuộc quá nhiều vào các doanh nghiệp FDI.

Nếu vậy, Ông có những kiến nghị gì cụ thể đối với Chính Phủ, Đảng và Nhà nước  cho phép các nhà thầu Việt Nam tham gia với vai trò là tổng thầu nhiều dự án và nhiều lĩnh vực hơn nữa trong công cuộc xây dựng đất nước ngày càng hiện đại và từng bước làm chủ ngành một số lĩnh vực công nghiệp như sản xuất lắp ráp cơ khí trong ngành năng lượng?

Tổng giám đốc Lê Văn Tuấn: Tôi kiến nghị nhiều không chỉ về tổng thầu EPC mà còn nhiều vấn đề khác nữa nhất là phát triển ngành công nghiệp cơ khí. Tại Hội nghị cơ khí 2019 với Thủ tướng. Tất cả các dự án kể cả vốn của Nhà nước hay Tư nhân cần phải được bóc tách ra. Yêu cầu các Hiệp hội ngành nghề giám sát: cái gì sản xuất trong nước không cho nhập. Hải quan là hàng rào tốt nhất của Chính phủ để kiểm soát. Tôi lấy ví dụ: Công ty vũ khí tư nhân của Mỹ như sản xuất máy bay chiến đấu hay tên lửa nhưng không phải muốn bán cho quốc gia nào là được, mặc dù là của tư nhân. Do đó, cần dùng hàng rào thuế quan đối với tất cả những gì Việt Nam làm được. Trong nước, không cần chỉ định thầu mà tổ chức đấu thầu. Như thế các doanh nghiệp trong nước có cạnh tranh mới có sự phát triển. Cần tạo thị trường trong nước, doanh nghiệp Việt mới lớn mạnh, người lao động mới có việc làm. Kể cả nước mở 100% cũng không để cho tư nhân muốn làm gì thì làm, tôi nhắc lại cần có hàng rào kỹ thuật là Hải quan và giám sát thông qua các Hiệp hội.

Năm 2022, là năm phục hồi kinh tế hậu Covids, dù vẫn còn khó khăn xin Ông cho biết các chế độ chăm lo an sinh xã hội trong Tổng Công ty như thế nào chuẩn bị cho năm mới?

Tổng giám đốc Lê Văn Tuấn: Năm nay, dù hậu Covid nhưng năm 2022 đặc biệt khó khăn vừa Covid xong, khủng hoảng tài chính kinh tế toàn thế giới. Tất cả các ngành hàng dệt may, giày da, cơ khí đều bị giảm trên toàn thế giới. Tuy nhiên, việc chăm lo đời sống cho cán bộ công nhân viên toàn Tổng công ty luôn được đảm bảo. Trong đại dịch, người lao động luôn được test covid, uống thuốc, chăm lo ăn uống tại chỗ do Tổng công ty mua, không bị giảm lương, hậu Covid họ cũng được chăm lo, đây là truyền thống của Tổng công ty chúng tôi.

Xin trân trọng cám ơn Ông, Chúc Tổng công ty năm mới thành công rực rỡ tiên phong với nhiều dự án lớn. Chúc Ông và gia đình năm mới mạnh khỏe, an khang, thịnh vượng!